Xarici İşlər Nazirliyinə işə qəbulla bağlı ümumi məlumat
Diplomatik xidmətə qəbulla bağlı müsabiqənin keçirilməsi prosesi
Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyində (bundan sonra – Nazirlik) diplomatik xidmətə qəbul “Diplomatik xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra – Qanun) 17.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2026-cı il 11 mart tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Didiplomatik xidmətə qəbul üzrə müsabiqənin keçirilməsi Qaydaları”na müvafiq olaraq aparılır.
Müsabiqə yazılı imtahandan və müsahibədən ibarətdir.
Müsabiqənin yazılı imtahan mərhələsi Nazirliyin sifarişi əsasında Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi publik hüquqi şəxs (bundan sonra – Mərkəz), müsahibə mərhələsi isə Nazirlik tərəfindən keçirilir.
Qanunun 16.1-ci maddəsinə uyğun olaraq müvafiq diplomatik vəzifənin təlimatına uyğun ali təhsilə və peşə hazırlığına malik olan, Azərbaycan Respublikasının dövlət dilini sərbəst bilən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının diplomatik xidmətə qəbul olunmaq hüququ vardır.
Diplomatik xidmətə aşağıdakı şəxslər
qəbul olunmurlar:
- ikili vətəndaşlığı və ya digər dövlətlər qarşısında öhdəliyi olan şəxslər;
- din xadimləri;
- məhkumluğu ödənilməmiş və ya götürülməmiş şəxslər;
- əvvəllər ağır və ya xüsusilə ağır cinayətlərə görə məhkum olunmuş, yaxud barəsində cinayət təqibinə bəraətverici əsaslar olmadan xitam verilmiş şəxslər;
- məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə fəaliyyət qabiliyyəti olmayan və ya məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilmiş şəxslər;
- barəsində tibbi xarakterli məcburi tədbirlərin tətbiqinə dair məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı olan şəxslər;
- tibbi rəyə əsasən əqli və fiziki pozuntularına görə diplomatik xidmət orqanlarında xidmət keçməyə qadir olmayan şəxslər;
- dövlət orqanlarında (qurumlarında) əvvəllər yol verdiyi kobud pozuntuya və ya qulluqla (xidmətlə) bir araya sığmayan hərəkətlərə görə qulluğuna (xidmətinə) və ya əmək müqaviləsinə xitam verilmiş şəxslər;
- qanunla müəyyən olunmuş müddətli həqiqi hərbi xidmət keçməmiş (qanuni əsaslarla müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan möhlət hüququ olanlar və ya müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan azad edilənlər istisna olmaqla) çağırış yaşlı hərbi mükəlləfiyyətli şəxslər.
Müsabiqədə iştirak etmək üçün müəyyən edilən tələblər:
-
Təhsilə dair tələblər: Ali təhsil – humanitar və sosial, iqtisadiyyat və idarəetmə ixtisas qrupları, habelə dövlət təhlükəsizliyi və idarəetmə, ictimai təhlükəsizlik və idarəetmə, sərhəd təhlükəsizliyi və idarəetmə, ictimai səhiyyə ixtisasları (xarici ölkədə təhsil almış namizədlərin ali təhsilə aid kvalifikasiyaları tanınmalı və ekvivalentliyi müəyyən edilməlidir)
-
Məzmuna dair tələblər: Elan edilmiş müsabiqə proqramında göstərilən ali təhsilin ixtisas qrupları və ixtisasları üzrə, habelə Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti və beynəlxalq əlaqələri, Azərbaycan Respublikasının diplomatik xidmət orqanlarının fəaliyyətini tənzimləyən normativ hüquqi aktlar və beynəlxalq müqavilələr, Azərbaycanın tarixi, mədəniyyəti və iqtisadiyyatı haqqında mövzular, diplomatik xidmətə qəbul olunmaq üçün müraciət etmiş şəxsin (bundan sonra – namizəd) ümumi dünyagörüşü və məntiqi düşünmə bacarığı, eləcə də müsabiqədə iştirak üçün müraciətində qeyd etdiyi xarici dil biliyi.
-
Kompüter biliklərinə dair tələblər: MS Windows, MS Office, Internet və s. (yüksək səviyyədə)
-
Azərbaycan (dövlət) dili üzrə tələblər: danışma, dinləmə, oxuma və yazma – tam sərbəst
-
Xarici dil biliklərinə dair tələblər: İştirakçı hansı xarici dilləri və hansı səviyyədə bilməsindən asılı olmayaraq aşağıdakı xarici dillərdən ən azı birində Dillər üzrə ümum-Avropa çərçivə sənədinin (CEFR) C1* səviyyəsinə uyğun biliklərə malik olmalıdır:
ingilis, ispan, fransız, alman, italyan, ərəb, fars, Çin, ivri, yapon.
*QEYD1: Qeydiyyat zamanı namizədin bildiyi (CEFR-C1 səviyyəsi üzrə) xarici dillər və yazılı imtahanda iştirak etmək istədiyi xarici dil seçimləri olacaq.
*QEYD2: Dillər üzrə CEFR-C1* səviyyəsinə uyğunluq dedikdə aşağıdakılar nəzərdə tutulur:
- müxtəlif mövzularda geniş həcmli və mürəkkəb mətnləri başa düşür;
- lüğətdən istifadə etmədən öz fikirlərini sərbəst və birbaşa ifadə edə bilir;
- sosial, akademik və peşəkar məqsədlər üçün müvafiq dildən çevik və effektiv istifadə edə bilir;
- mürəkkəb mövzularla bağlı aydın, yaxşı strukturlaşdırılmış və əhatəli mətn hazırlaya bilir.
Diplomatik xidmətə qəbulla bağlı müsabiqə aşağıdakı ardıcıllıqla həyata keçiriləcəkdir:
- Müsabiqədə iştirak üçün müraciətlərin qəbulu (elektron qeydiyyat)
- Müraciətlərin təhlili və kateqoriyaların (yazılı imtahandan azad olunanlar və yazılı imtahana buraxılanlar) müəyyən edilməsi.
- Yazılı imtahan mərhələsinin birinci hissəsi - test tapşırıqları
- Yazılı imtahan mərhələsinin ikinci hissəsi - analitik yazı bacarıqları və xarici dil biliklərinin yoxlanılması
- Müsahibə mərhələsi
Müsabiqədə iştirak üçün müraciətlərin qəbulu (elektron qeydiyyat)
Müsabiqədə iştirak etmək istəyən namizədlərin müraciətlərinin qeydiyyatı elektron qaydada, təqdim edilən elektron portalda 10 aprel 2026-cı il saat 10:00-dan 10 may 2026-cı il saat 18:00-dək həyata keçiriləcək. Qeydiyyat üçün xidmət qeyd edilən tarixlərdə aktiv olacaq.
Aşağıdakı şəxslər müsabiqənin yazılı imtahan mərhələsindən azad edilirlər:
- elmlər doktoru elmi dərəcəsi olan şəxslər;
- attaşe diplomatik vəzifəsində diplomatik xidmətə qəbul üçün azı 3 (üç) il, üçüncü katib və ikinci katib diplomatik vəzifələrində diplomatik xidmətə qəbul üçün azı 6 (altı) il, birinci katib və şöbə müdiri diplomatik vəzifələrində diplomatik xidmətə qəbul üçün azı 9 (doqquz) il dövlət orqanlarında (qurumlarında) və ya beynəlxalq təşkilatların orqanlarında, bölmələrində və ya nümayəndəliklərində ali təhsil tələb olunan vəzifələrdə qulluq (xidmət) və ya əmək stajına malik olan şəxslər;
- Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən təsdiq olunmuş dövlət proqramı çərçivəsində xaricdə təhsil almış şəxslər.
Yazılı imtahan mərhələsindən azad olunan şəxslər kateqoriyasına aid olduğuna dair əsasları olan və bunu arzu edən şəxslər elektron müraciət formasında müvafiq bəndi seçərək bu xüsusata əsas verən müvafiq sənədləri və məlumatları müəyyən edilən qaydada əlavə edir. Nazirlik tərəfindən müraciətlərinə baxılmasının nəticəsi barədə 10 (on) gün müddətində həmin qeydiyyat portalı vasitəsilə bildiriş göndərilir.
Daxil etdikləri sənəd və məlumatlarda natamalıq və uyğunsuzluq olarsa həmin şəxslərə bildiriş aldığı vaxtdan 3 (üç) gün ərzində elektron müraciətində müvafiq düzəlişlərin edilməsi imkanı açılacaq.
Müsabiqənin yazılı imtahan mərhələsindən azad edilmələri üçün əsas olmadığı barədə bildiriş alan şəxslərin müraciətləri həmin bildiriş vasitəsilə yazılı imtahanda iştirak üçün yönləndirilir.
Həmin şəxslər arzu etdikləri təqdirdə qeydiyyat prosesini davam etdirərək yazılı imtahan mərhələsində iştirak üçün müraciət edirlər və ya qeydiyyatdan imtina edərək müsabiqədə iştirak barədə müraciətlərini sonlandırılar.
Müraciətlərinin qəbul edilməsi (yazılı imtahan mərhələsindən azad olunan şəxslər kateqoriyasına aid olmaları) barədə təsdiq alan şəxslər müsabiqənin müsahibə mərhələsinə çağırılan şəxslərin təqdim etməli olduğu qeyd olunan sənədləri 15 (on beş) gün müddətində Nazirliyə təqdim edirlər.
Yazılı imtahanın keçirilməsi
Yazılı imtahan 2 hissədən ibarətdir.
Yazılı imtahan mərkəzləşdirilmiş qaydada ödənişli əsaslarla Mərkəz tərəfindən Bakı şəhərində keçirilir. Hər bir hissədə iştiraka görə namizəd tərəfindən 118 AZN (ƏDV daxil olmaqla) məbləğində ödəniş həyata keçirilir. Yazılı imtahanın ikinci hissəsində iştirak üçün ödəniş yalnız birinci hissəni müvəffəqiyyətlə keçmiş namizədlər tərəfindən ödənilir.
“Şəxsi kabinet”də olan pul hesabına vəsait daxil etmək üçün müxtəlif ödəniş üsullarından (ətraflı məlumat burada) istifadə etmək olar. “Şəxsi kabinet” yaradıldıqdan və hesaba lazımi vəsait daxil edildikdən sonra müvafiq imtahan mərhələsində iştirak etmək üçün DİM-in internet portalında “Xarici İşlər Nazirliyinə qəbul üzrə yazılı imtahanda iştirak etmək üçün onlayn qeydiyyat” xidməti vasitəsilə qeydiyyatdan keçmək lazımdır. Nəzərinizə çatdırırıq ki, qeydiyyatdan keçən və müvafiq imtahan mərhələsində iştirak etməyən namizədlərin ödədiyi məbləğ geri qaytarılmır.
Yazılı imtahanın Test tapşırıqlarından ibarət olan birinci hissəsi 21 iyun 2026-cı il tarixində keçiriləcəkdir.
Analitik yazı bacarıqlarının və xarici dil biliklərinin yoxlanılmasını nəzərdə tutan ikinci hissəsi 25-26 iyun 2026-cı il tarixlərində keçiriləcəkdir.
Qeydiyyat zamanı ali təhsil haqqında məlumatlar "Tələbə-məzun" dövlət elektron məlumat sistemi vasitəsilə yoxlanılır və namizəd haqqında məlumatlar sistemdə olmadıqda onun qeydiyyatı aparılmır. Bu halda Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunmuş namizəd ona aid məlumatların "Tələbə-məzun" dövlət elektron məlumat sisteminə daxil edilməsi üçün bitirdiyi təhsil müəssisəsinə müraciət etməlidir. Xaricdə təhsil almış namizədlər və sistemdə ali təhsil haqqında məlumatı olmayan digər namizədlər DİM-ə (AZ 1078, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Akademik Həsən Əliyev küçəsi 299 və ya DİM-in regional bölmələrinə) müraciət etməlidir. Məlumatları "Tələbə-məzun" dövlət elektron məlumat sisteminə daxil edilmiş namizədlər qeydiyyatdan keçə bilərlər.
Qeydiyyatdan əvvəl namizədlər təhsil haqqında məlumatlarının "Tələbə-məzun" dövlət elektron məlumat sistemində olub-olmadığını "Elektron hökumət" portalından DİM-in "Vətəndaş haqqında "Tələbə-məzun" dövlət elektron məlumat sistemindən çıxarış" elektron xidməti vasitəsilə öyrənə bilərlər.
- Yazılı imtahanın birinci hissəsində iştirak etmək istəyən namizəd qeydiyyat müddətində yazılı imtahanın birinci hissəsində iştirak üçün müəyyən edilmiş məbləği ödəyərək Mərkəzin rəsmi internet informasiya ehtiyatı vasitəsilə qeydiyyatdan keçir və namizədə qeydiyyatdan keçdiyini təsdiq edən elektron bildiriş göndərilir.
- Namizədlər yazılı imtahanın birinci (test tapşırıqlarının yerinə yetirilməsi) hissəsində şəxsiyyət vəsiqəsini və imtahana buraxılış vərəqəsini təqdim edərək iştirak edirlər.
- Yazılı imtahanın birinci hissəsində namizədlərin bilik və bacarıqlarının qiymətləndirilməsi üçün onlara müsabiqə proqramı əsasında hazırlanmış ümumilikdə 120 test tapşırığı verilir:
- sahəvi biliklər və qanunvericilik üzrə 75 tapşırıq,
- ümumi dünyagörüşü və verbal, rəqəmsal məlumatlarla işləmə və məntiqi düşünmə bacarığı üzrə 45 tapşırıq olmaqla,
-
- Yazılı imtahanın birinci hissəsinin davametmə müddəti 180 (yüz səksən) dəqiqədir.
- Yazılı imtahanın birinci hissəsinin hər bir tapşırıq qrupu üzrə azı 60 faiz nəticə göstərən namizədlər yazılı imtahanın ikinci hissəsinə (analitik yazı bacarıqları və xarici dil biliklərinin yoxlanılması) buraxılırlar.
- Yazılı imtahanın ikinci hissəsində iştirak etmək istəyən namizəd qeydiyyat müddətində yazılı imtahanın ikinci hissəsində iştirak üçün müəyyən edilmiş məbləği ödəyərək Mərkəzin rəsmi internet informasiya ehtiyatı vasitəsilə qeydiyyatdan keçir və namizədə qeydiyyatdan keçdiyini təsdiq edən elektron bildiriş göndərilir.
- Namizədlər yazılı imtahanın ikinci (analitik yazı bacarıqları və xarici dil biliklərinin yoxlanılması) hissəsində şəxsiyyət vəsiqəsini və imtahana buraxılış vərəqəsini təqdim edərək iştirak edirlər.
- Yazılı imtahanın ikinci hissəsində namizədlər Azərbaycan dilində və müsabiqədə iştirak üçün müraciətində qeyd etdiyi xarici dildə analitik yazı bacarıqlarının qiymətləndirilməsi məqsədilə esse yazır, həmçinin Dillər üzrə ümum Avropa çərçivə sənədinin (CEFR) C1 səviyyəsinə uyğun olaraq eşidib-anlama, oxuyub-anlama və danışma bacarıqları üzrə xarici dil biliyinin qiymətləndirilməsinə dair tapşırıqları icra edirlər. Esse və danışma bacarıqlarına qoyulan tələblər Mərkəz tərəfindən müəyyən edilir.
- Azərbaycan dilində yazılan essedən azı 70 faiz və xarici dilin bütün komponentləri (xarici dildə esse yazma, eşidib-anlama, oxuyub-anlama və danışma bacarıqları) üzrə cəmi 70 faizdən az olmayan, hər bir komponenti üzrə azı 25 faiz nəticə göstərən namizədlər yazılı imtahanın ikinci hissəsindən müvəffəqiyyətlə keçmiş hesab olunurlar.
- Namizədlərin eşidib-anlama və oxuyub-anlama bacarıqlarını yoxlayan tapşırıqların icrası üçün 60 (altmış) dəqiqə, Azərbaycan dili və qeydiyyat zamanı seçdiyi xarici dildə analitik yazı bacarıqlarını yoxlayan esse tipli yazı tapşırığının icrası üçün 90 (doxsan) dəqiqə, danışma bacarıqlarını yoxlayan test tapşırıqlarının icrası üçün isə 20 (iyirmi) dəqiqə vaxt ayrılır.
- Yazılı imtahanda iştirak etmiş namizədə onun tələbi ilə Mərkəz tərəfindən yazılı imtahanın nəticəsi üzrə arayış verilir.
- Namizədin yazılı imtahan prosesində qadağan edilən hərəkətlərə yol verməsi halları aşkar edildikdə, onun yazılı imtahanının nəticələri Mərkəz tərəfindən ləğv edilir. Bu qərardan inzibati qaydada və məhkəməyə şikayət verilə bilər.
- Yazılı imtahanın nəticələrindən narazı qalan namizəd nəticənin elan olunduğu tarixdən etibarən 3 (üç) iş günü müddətində Mərkəz tərəfindən yaradılmış Apellyasiya komissiyasına şikayət edə bilər. Apellyasiya komissiyasında şikayətə aidiyyəti mütəxəssislər tərəfindən baxılır və namizədə Mərkəz tərəfindən əsaslandırılmış cavab verilir. Namizədin yazılı imtahanının nəticələrinin düzgün hesablanmadığı müəyyən edildikdə, yenidən hesablanma aparılır və nəticələr yenilənir.
- Apellyasiya komissiyasının qərarından razı olmayan namizəd məhkəməyə şikayət verə bilər.
Müsahibənin keçirilməsi
Yazılı imtahanın nəticələri elan olunduğu tarixdən etibarən 15 (on beş) gün müddətində yazılı imtahandan müvəffəqiyyətlə keçmiş namizədlər aşağıdakı sənədləri Nazirliyin kadr məsələlərinə məsul struktur bölməsinə təqdim edirlər:
- şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti;
- kadrlar uçotunun şəxsi vərəqəsi;
- sorğu anketi (nümunəsi Nazirliyin kadr məsələlərinə məsul struktur bölməsi tərəfindən namizədə verilir);
- tərcümeyi-hal;
- 4x6 sm ölçüdə kağız daşıyıcıda 4 ədəd və elektron daşıyıcıda biometrik fotoşəkil (işgüzar geyimdə, ağ fonda);
- ali təhsil haqqında dövlət sənədinin (diplomun) surəti (xarici ölkədə təhsil almış namizədin ali təhsil haqqında dövlət sənədinə (diplomuna) müvafiq xarici dövlətin ali təhsilə aid kvalifikasiyasının peşə tanınması barədə şəhadətnamənin surəti əlavə olunur);
- ilk dəfə əmək fəaliyyətinə başlayanlar istisna olmaqla, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sisteminin “Əmək və məşğulluq” altsistemindən əmək müqaviləsinə dair çıxarış, Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 7-ci maddəsinin 2-1-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş hallarda, eləcə də 2014-cü il iyulun 1-dək xitam verilmiş əmək müqavilələrinə münasibətdə isə əmək kitabçasının qeyd aparılmış səhifələrinin surəti;
- nikah, boşanma və 15 yaşınadək uşaqlarının doğum haqqında şəhadətnamələrinin, 15 yaşından 18 yaşınadək uşaqlarının şəxsiyyət vəsiqələrinin surətləri (olduğu təqdirdə);
- hərbi biletin qeyd aparılmış səhifələrinin surəti (olduğu təqdirdə);
- sağlamlıq haqqında tibbi arayış;
- namizədin özünü, peşəkar bilik və bacarıqlarını xarakterizə edən digər sənədlərinin surətləri (olduğu təqdirdə).
Nazirlik tərəfindən qeyd olunan sənədlərin və (və ya) həmin sənədlərdə olan məlumatların Elektron Hökumət İnformasiya Sistemi (bundan sonra – EHİS) vasitəsilə müvafiq dövlət orqanlarından (qurumlarından) əldə edilməsi mümkün olduqda, həmin sənədlər və (və ya) məlumatlar namizəddən tələb edilmir. Belə sənədlərin və (və ya) məlumatların EHİS vasitəsilə əldə edilməsi mümkün olmadığı hallarda onların təqdim edilməsi namizədin razılığı ilə sorğu əsasında müvafiq dövlət orqanından (qurumundan) tələb olunur və ya namizəd tərəfindən təmin edilir.
Qeyd olunan müddət ərzində müvafiq sənədləri təqdim etməyən namizəd müsahibəyə buraxılmır. Belə halda həmin şəxsin adı namizədlər siyahısından çıxarılır və ona bu barədə 5 (beş) iş günü ərzində məlumat verilir.
Namizədlərin sənədləri müsahibədən əvvəl qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydaya uyğun olaraq yoxlanılır. Yoxlamadan müvəffəqiyyətlə keçmiş namizədlər müsahibəyə çağırılır. Namizədin təqdim etdiyi sənədlərdə bilərəkdən təhrif olunmuş məlumatların qeyd edilməsi həmin şəxsin diplomatik xidmətə qəbulundan imtina üçün əsasdır.
Müsahibəyə çağırılan namizədlərə müsahibənin keçiriləcəyi tarix, vaxt və yer barədə azı 3 (üç) gün əvvəl məlumat verilir.
Müsabiqənin müsahibə mərhələsi Azərbaycan Respublikası xarici işlər nazirinin əmri ilə Nazirliyin rəhbər vəzifəli şəxslərindən ibarət tərkibdə (sədr və üzvlər) yaradılan müsahibə komissiyası tərəfindən təşkil edilir və həyata keçirilir.